Pamietaj-brak obrońcy przy przesłuchaniu przez policję to nierzetelny proces,Strasburg

Europejski Trybunał Praw Człowieka w wyroku z 12 stycznia uznał, iż nieobecność obrońcy w czasie pierwszego przesłuchania przez policję w postępowaniu przygotowawczym sprawiła, iż całe postępowanie karne odbyło się z naruszeniem zasad rzetelnego procesu.

Skargę do Trybunału wniósł obywatel Malty, który w 2003 r. został zatrzymany pod zarzutem handlu heroiną, a następnie osądzony i skazany za ten czyn na karę 21 lat pozbawienia wolności i grzywnę 70 tys. euro.

Pierwsze przesłuchanie skarżącego przeprowadzone przez policję odbyło się pod nieobecność jego obrońcy, ponieważ prawo maltańskie nie przewiduje możliwości udziału adwokata w takich czynnościach w postępowaniu przygotowawczym.

Uzyskane w ten sposób wyjaśnienia zostały wykorzystane przeciwko skarżącemu w postępowaniu sądowym w jego sprawie.

Wykorzystano również zeznania dwóch świadków zeznających przeciwko skarżącemu, również odebrane przez policję na etapie przygotowawczym i pod nieobecność adwokata świadków. Przed Trybunałem skarżący zarzucił, iż regulacja maltańska naruszyła jego prawo do obrony, a co za tym idzie prawo do rzetelnego procesu, chronione w art. 6 ust. 1 i ust. 3 Konwencji o prawach człowieka.

Trybunał zgodził się ze skarżącym i stwierdził naruszenia art. 6 ust. 1 i art. 6 ust. 3 lit. c Konwencji. Trybunał wskazał w szczególności, iż pomoc obrońcy w postępowaniu karnym ma znaczenie na każdym etapie tego postępowania, także podczas wstępnego przesłuchania przez policję. Skarżący sam nie zrezygnował z prawa do obrony na etapie przesłuchania przez policję – to prawo nie było mu dostępne w świetle ustawodawstwa maltańskiego i orzecznictwa sądów maltańskich. Rząd nie zaprzeczył, iż w prawie maltańskim istniał ogólny zakaz udziału obrońcy na przedsądowych etapach postępowania karnego.

Tym samym skarżącemu odmówiono prawa do obrony w wyniku praktyki systemowej znajdującej zastosowanie do wszystkich osób „oskarżonych” – w autonomicznym rozumieniu Konwencji – w postępowaniu karnym.

Zdaniem Trybunału praktyka taka jest oczywiście sprzeczna z normą i strasburską wykładnią art. 6 ust. 1 i ust. 3 lit. c) Konwencji. Miało tym samym miejsce naruszenie tych przepisów.

Borg przeciwko Malcie – wyrok ETPC z dnia 12 stycznia 2016 r., skarga nr 37537/13.

kancelaria.lex

photo/fot. Thinkstock

18 stycznia 2016
Czytaj inne artykuły w dziale Prawo UK